Wiosenne prace w ogródku… ze słownikiem pod pachą, cz. 2

Wiosenne prace w ogródku… ze słownikiem pod pachą, cz. 2

Zdjęcie0046

Pierwsze prace ogrodowe (die Gartenarbeiten) poczynione. Rośliny z pewnością pięknie rosną. Czas zatem na kilka słów o kwiatkach, o ich sadzeniu, sianiu, kiełkowaniu, kwitnieniu i przekwitaniu.

W pierwszej kolejności rzeczowniki (są mniej skomplikowane):

  • die Pflanze (die Pflanzen) – roślina
  • die Blume (die Blumen) – kwiat
  • die Blüte (die Blüten) – również kwiat, ale też rozkwit

A propos kwiatu – jeżeli ktoś jest w kwiecie wieku, po niemiecku jest „in der Blüte der Jahre” (nie – „in der Blume”)

Z kwiatami i innymi roślinkami związanych jest całkiem sporo bardzo ciekawych czasowników.

wachsen – rosnąć. Czasownik nieregularny, tworzący czas perfekt w towarzystwie „sein”. Jego formy przeszłe to wuchs, gewachsen. W czasie teraźniejszym w osobach „du” i „er, sie, es” otrzymuje przegłos a – ä, czyli du wächst, er, sie, es wächst. Takie same, prawda? 2. i 3. osoba liczby pojedynczej nie różnią się niczym. Dzieje się tak, kiedy rdzeń czasownika (czyli to co pozostaje po odjęciu „-en”) kończy się na „-s-” lub „-z-”.

Żeby wszystko mogło rosnąć, należy to zasiać lub posadzić.

säen – siać. Czasownik wyglądem może nietypowy, ale odmienia się doskonale regularnie. Nie kryje w sobie żadnych niespodzianek. Na towarzystwo w perfekcie wybiera „haben”. Ach… no i co siejemy? Przy tej okazji wypada nauczyć się słówka nasiona – das Saatgut albo die Samen

Po pewnym czasie nasionko zaczyna kiełkować.

keimen – kiełkować. Gramatycznie również bez niespodzianek regularny, perfekt z „haben”

Nie wszystko jednak siejemy, niektóre rośliny sadzimy. Niewtajemniczonych w ogrodnictwo informuję, że to jest różnica – siejemy z nasionka, sadzimy coś co już ma korzenie. (Kiedyś nie miałam ogrodu, wyrazy te traktowałam niemal jak synonimy.)

pflanzen – sadzić. Czasownik regularny z „haben” w perfekcie. Odmiana w czasie teraźniejszym z jedną niewielką niespodzianką. Powyżej pisałam o „wachsen” (rosnąć) i przy tej okazji o rdzeniu kończącym się na „-s-” i „-z-”. I jeszcze o tym, że w przypadku takich czasowników 2. i 3. osoba liczby pojedynczej wyglądają tak samo. No i mamy kolejny czasownik, którego to dotyczy – „pflanz – en”. Rdzeń kończy się na „-z-” więc du pflanzt i er, sie, es (również)  pflanzt.

Czasownik „pflanzen”, z przedrostkami „ver-” i „ein-” znajduje również zastosowanie w języku medycznym: verpflanzen – przeszczepiać/ einpflanzen – wszczepiać (organy). To tak na marginesie, bo szkoda byłoby zmarnować tak pożyteczne znaczenia tego słowa.

Pamiętajmy więc – säen (siać) immer aus dem Saatgut – zawsze z nasionek; pflanzen (sadzić) – mit den Wurzeln in die Erde setzen – wsadzamy z korzeniami w ziemię.

Na koniec zapowiedź części trzeciej, w której główną rolę będą grały kwiaty. Zapraszam. :-)

Heute wurden folgende Wörter unter die Lupe genommen:

  • die Pflanze (-n) – roślina
  • die Blume (-n) – kwiat
  • die Blüte (-n) – kwiat, kwiecie, rozkwit
  • wachsen, wuchs, gewachsen + s. – rosnąć
  • säen – siać
  • pflanzen – sadzić
  • das Saatgut – nasiono
  • keimen – kiełkować

Zostaw odpowiedź